banner279

Ortodoks Rusya; Müslüman Putin

Cengiz Sözübek

Ortodoks Rusya; Müslüman Putin
 Üç yıl önce, beş yıl yaşadığım Rusya’dan “kesin dönüş” yaparken, Moskova’ya çok da uzak olmayan yol üzerindeki bir Daça’nın (Rusların kışın da kullandıkları sayfiye) bahçesine açılan afişte şöyle yazıyordu: “Rusya’nın gazı ne zaman Rusların olacak?”

Rusya uzun yıllardır “Gaz Uykusu”ndaydı; Duma’nın milliyetçileriyle komünistlerini birleştiren en kritik zemin de buydu: Rusya bu uykudan ne zaman uyanacak?

Rusları biraz konuşturmak ve “içeriden bilgi almak” için geçim derdinden yakındıklarında “ama sizin hazinenizde yarım trilyon dolar var” dediğimde hemen herkes cebini göstererek “bize gelmedikten sonra” derdi.

Yeltsin dönemi hâlâ hafızalarda canlı olduğundan, kimse de Putin’i eleştiri de çok ileri gitmiyordu.

Yakın çevresi “turuncu devrimler”le sarsılan Rusya, Arap Baharı’yla daha çok irkilmişti; Baas’la kazandığı mevziler değil, halk ayaklanmalarının arka planındaki “ruh” korkutuyordu Rusya’yı.

Ya Rus/ya DA bahar gelirse?

“Ukrayna zaferi”nin mürekkebi kurumadan, Rusya gaz uykusundan uyandırılıyordu: Bütçesini enerji ihracatına yaslamıştı, enerji borsası fiyatları düşünce de ekonomik göstergeleri tepetaklak olmuştu.

Ve soru bâkiydi: Peki Rusya’nın yarıya düşen gaz gelirleri ne zaman Rusların olacak?

***

Türkiye ve Rusya (istihbaratları) 90’lı yıllarda ilân edilmemiş bir savaş yaşıyordu. Sovyetler’in çöküşü “Turanî Bahar” fırsatını doğurmuş, Türkiye’de karınca kararınca buradan birkaç demet çiçek toplamanın hesabını yapıyordu.

İki kart vardı ellerinde birbirlerine kullandıkları: Çeçenler ve PKK.

Bu savaş, dönemin Rusya Başbakanı Primakov’un Türkiye’ye şu uyarısıyla bitecekti: “Camdan evi olanlar, başkalarının evine taş atmasınlar.”

Çeçenistan Rusya Federasyonu evinin “camlı” kısmıydı; Rusya bu sorununu çözdü, peki şimdi yumuşak karnı ne?

Bu sorunun bendeki cevabına, 2010 yılında Kızıl Meydan’da yılbaşı gecesi toplanan kalabalığı gördüğümde emin olmuştum: öncesindeki hazırlık ve sonrasındaki toparlanma devresi düşünüldüğünde haftalarca sürecek kadar önem verilen yılbaşı gecesinde, Kızıl Meydan’daki kalabalığın %80’lik kısmını Türkî-Müslüman halk oluşturuyordu.

Rusya ve İslâm; bu iki kelimeyi birlikte çok duyacağız. Rusya’daki Müslümanların 2030 yılında Rusya’nın çoğunluğu olacağı yönündeki beklenti mi tehdit? Çeçenistan-Kazan gibi federasyona dahil olan ama son tahlilde “dışarıda” diyebileceğimiz ülkelerdeki nüfus değil; Moskova başta olmak üzere Rusya’nın büyük şehirlerine yerleşmeye başlayan “kan bağıyla Rus olmayan halklar”ın varlığı ile karşı karşıya Rusya.

Ruslar genel olarak -çok-çalışmayı sevmiyorlar. Sovyet dönemi “sosyalizm” alışkanlıkları ve öncesindeki “Oblomov” kültürü ile 2000’lerdeki “gaz uykusu”nu eklediğimizde bu durum anlaşılabilir.

Rusya işte bu yüzden “çekik gözlüler”e muhtaç..Ve O’nlar geldikleri gibi gitmemeye kararlı.

Önümüzdeki on yıllar Rusya’nın “İslâmla sınavı”nın deneneceği uzun yıllar olacak.

Rusya bunu gördüğünün işaretini daha önceden defalarca verdi.

Putin’in “İslâm Ortodoksluğa Katoliklikten daha yakın” demeci öylesine değildi. 2011’de Libya’ya NATO Müdahalesi konuşulurken “Bu Bir Haçlı Seferidir” derken, sadece Libya’da kaybettiği nüfûz alanlarına gönderme yapmıyordu. İslâm Konferansı Örgütü üyeliği sevgisi de sadece “ne olur ne olmaz, burada da olalım” iştahı ile açıklanamaz.

Küresel sistemin petrol hamlesi, ekonomiyi çökerterek Rusya’nın gazındaki hakkını isteyen Rusları kışkırtmak için yapılmış olabilir; Rusya bu hamleye “gaz uykusu”ndan uyanarak, ekonomisini sağlam temellere oturtarak cevap verebilir, ki verecek.

Ama eğer Rusya eğer büyük bir “ev” (federasyon) olarak kalmaya devam etmek istiyorsa Moskova’nın varoşlarını mesken edinenler başta olmak üzere “Müslüman Ruslar”la iyi geçinmek zorunda.

Türkiye basınına yansıyan “Putin Müslüman oldu” asparagas haberlerini bu iyi geçinme psikolojik operasyonları çerçevesinde çok duyacağız.

Rus devletinin/istihbaratının üst aklı bu tür şirinlikleri yaparken, kahır ekseriyeti Sünni olan İslâm dünyasını karşısına almak pahasına Suriye-İran üzerinden Şiiciliğe oynadığında neleri kaybedeceğini de biliyordur.

“Derin İran” yıllarca petrol fiyatlarını arttırarak Rusya’ya katkı sağladı; yeniden bir “gaz uykusu”nda güzel rüyâlar görebilir, ama bir daha uyanamayabilir de.

2050’lere doğru Müslüman Rusya vatandaşı sayısı, Ortodoks Rusya vatandaşı sayısından daha fazla olacak.

Putin Müslüman olmasa da …

Güncelleme Tarihi: 14 Mart 2015, 10:14
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner141

banner241

banner140