banner279

Anadile 4 farklı model önerisi

Kürtlerin en temel taleplerinden biri olan anadilde eğitim talebini Diyarbakır’da masaya yatıran DİSA, çözüm olabilecek dört farklı model önerisinde bulundu

Anadile 4 farklı model önerisi

Diyarbakır Siyasal ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü (DİSA), Kürt sorununun çözümünde öncelikli maddeler arasında gösterilen ve hükümetin son günlerde Kürtçe savunma hakkı ve kamuda Kürtçe’nin de kullanılacağına dair açıklamalarıyla yeniden gündeme gelen anadilde eğitimi Diyarbakır’da masaya yatırdı. İki aylık bir çalışmayla dünyada Türkiye’dekine benzer sorunların yaşandığı ülkelerdeki anadilde eğitimin nasıl yapıldığını araştıran DİSA ekibi, Ankara’ya dört ayrı model önerdi.

Sümerpark Resepsiyon Salonu’nda düzenlenen toplantıya, akademisyenler, Kürt dil bilimciler, kentteki STK’lar büyük ilgi gösterdi; AKP Milletvekili Galip Ensarioğlu ve BDP’li Altan Tan ise, anadilde eğitime ilişkin partilerin görüşlerini anlattı. Kürsüye önce DİSA Başkanı Nejdet İpekyüz çıktı. Toplumsal bir yara olan sorunu Kürtçe anlatan İpekyüz, yaptıkları çalışmalarla sürece katkı sunmak istediklerini söyledi ve ekledi: “Yaptığımız çalışmalarda anadilde eğitimin olmadığı yerlerde huzurun olmadığını gördük. Bu meseleye kafa yoranları bölücü diye itham edenler var. Esas olarak halkın talebine kulak tıkamak bölücülüktür. Anadil, farklı diller yasal güvence altına alınmalı. Artık dünyadan örnek arayışına giren bir ülkeden çıkıp örnek alınabilecek bir ülke haline gelmeliyiz.”

Kürtçe matematik olmazmış



İpekyüz’den sonra DİSA adına çalışmaları yürüten Vahap Coşkun ve M. Şerif Derince, yaptıkları çalışmaları anlattı. Coşkun, Kürtlerin anadil talebinin son beş yıl öncesine nazaran artık ortak ve en öncelikli talebi haline geldiğini belirterek, buna karşı çıkan kesimlerin de azımsanmayacak derecede yüksek olduğunu dile getirdi. Kürtçenin yeterli olmadığı yönünde kamuoyundaki önyargılara da dikkat çeken Coşkun, şunları söyledi: “Bir bürokrat ‘siz aşkınızı Kürtçe anlatabilirsiniz ama matematik yapamazsınız’ dedi. Bir başkası ‘Bunu talep ederek milli bütünlük ve iradeye zarar veriyorsunuz’ diyor. Yasaklayıcı mantık bizi çözümden de uzaklaştırıyor.”

Ankara’ya dört model önerisi

Kürt dili üzerine araştırmalarıyla tanınan Şerif Derince ise İspanya, Çin, Fransa, Bolivya, Hindistan gibi ülkelerdeki anadilde eğitimi araştırdıklarını, Türkiye’ye örnek alınabilecek dört model belirlediklerini söyledi. Derince’nin anlattığı modeller şöyle:

1. Model: İlköğretim 5’e kadar anadil, sonra karma eğitim

2. Model: Kürtçe-Türkçe Dengeli Kademeli Çokdilli ve Çokdiyalektili Eğitim (Karma eğitim)

3. Model: Türkçe Temelli Kademeli Çokdilli ve Çokdiyalektli Eğitim

4. Model: Birinci Dili Türkçe olmuş Kürt Öğrenciler İçin Yeniden Canlandırma Programı.

Kürtçe zorunlu ders olsun

Toplantının soru-cevap bölümünde ilginç öneriler de yapıldı. Bunlardan en dikkat çekeni Kürtçenin zorunlu ders olmasını isteyen öneri oldu. Bir öğrencinin dile getirdiği, “Toplumsal uzlaşma ve iki kadim halkın birbirini anlaması için Türklerin de Kürtçeyi öğrenmesi zorunlu olmalıdır” önerisi, salondan büyük alkış aldı. Toplantıda yapılan Kürtçe, Zazaca, Türkçe, İngilizce konuşmalar simultane olarak çevrildi.

BDP’li Tan: Konu siyasi

BDP’li Tan, konuyu sadece bilimsel yönüyle ele alanları eleştirdi. “Bir tane Allah’ın kulu kalkıp ‘anadilde eğitim çocuğun gelişimine zarar verir diyen var mı?” diye soran Tan, şöyle devam etti: “Konu siyasi bir konudur. Bugün buraya davet edilen CHP’li Atilla Kart yok. Niye, ‘çünkü biz anadilde eğitimin zaruri olduğuna inanıyoruz. Biz partimizi orada savunacak durumda değiliz’ diyorlar. CHP ve AKP’deki arkadaşlar, parti içinde seslerini yükseltmeliler. Kürtlerin de sabredecek zamanı kalmadı...”

Ensarioğlu: Pazarlık yapılamaz

AKP’li Galip Ensarioğlu, önümüzdeki süreçte en çok konuşulacak, belki de çatışma yaratacak konuların başında anadil meselesinin olduğunu söyledi. Kürt sorununda olmazsa olmaz taleplerinin başında anadilin geldiğini ve tüm Kürtlerin bu konuda uzlaştığını belirten Ensarioğlu, “Bu insanın doğuştan elde ettiği bir haktır. Kürtler bunu hiçbir şekilde pazarlık meselesi yapmayacaktır” dedi.

Meclis Uzlaşma Komisyonu’nda mutabakat yok

Geçen hafta Uzlaşma Komisyonu bünyesindeki Yazım Komisyonu’nda hararetli tartışmalara neden olan “Eğitim ve öğrenim hakkı ve hürriyeti (Özgürlüğü)” maddesi üzerindeki görüşmelerden uzlaşı çıkmadı. Zira anadilde eğitim konusunu da içeren maddeye ilişkin partilerin önerileri farklılıklar içeriyor. BDP, anadilde eğitimi savunuyor, MHP ise karşı çıkıyor. AKP, mevcut anayasadaki “Türkçeden başka hiçbir dil, eğitim ve öğretim kurumlarında Türk vatandaşlarına anadilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez” hükmüne yeni anayasada yer verilmemesi gerektiğini savunarak, herhangi bir eğitim diline atıfta bulunmuyor. CHP ise, “Eğitim dili Türkçedir. Devlet kişilerin ana dilde öğrenim görmeleri konusunda gerekli önlemleri alır” diyor. Madde üzerindeki müzakereler ise, şimdilik kilitlenmiş görünüyor.

Güncelleme Tarihi: 09 Ekim 2012, 13:22
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner141

banner241

banner140