A. Baki KARACA


TÜRKİYE’DE ODA SEÇİMLERİ VE VATSO’NUN OLMASI GEREKEN YER

TÜRKİYE’DE ODA SEÇİMLERİ VE VATSO’NUN OLMASI GEREKEN YER


TÜRKİYE’DE ODA SEÇİMLERİ VE VATSO’NUN OLMASI GEREKEN YER 
Şehrimiz yeni bir sürece daha giriyor. Adaylar esnafın, tüccarın, sanayicinin sorumluluğunu, daha doğrusu ticarette vekâletini almak için söylem ve eylemleri ile bizleri şaşırtmayan tavırlarıyla, yeni bir seçime yelken açıyor. Yazıya başlarken bize “hayırlı olsun” demek düşer. Daha doğrusu ve en önemlisi kazananın Van olması arzumuzu ifade etmek düşer.
 Umarım adaylar da aynı düşünceleri taşır, ihtirasları ile hareket etmezler. Çünkü Van hep kaybetti. Sebebi ise, liyakatsiz insanların böylesi önemli yerlere getirilmesi. Van, İçeride ve dışarıda kendisini rezil etmeden, geçmişin acılarını çekmeden, kavga etmeden, liyakati esas alan bir süreç başlatmalı, bunun için sorumluluk sahibi herkese görev düşüyor.
Her ne kadar STK seçimleri ile genel ve yerel seçimler birbirinden ayrı olsa da; önümüzdeki bütün seçimler, şehrimizin yeniden dirilişi, uyanışı ve kendisini geliştirmesi için önemli bir fırsat sunuyor bizlere. Bundan önceki süreçlerde ihalelerin hep başkasına, -yani iki üç kişinin pozisyonuna uygun şartlar oluşturularak- verildiği, çok acı çeken, hakkı yenilen Van esnafı, tüccarı, sanayicisi, müteahhidi, bu seçime dikkat etmeli. Çünkü onların hakkını araması gereken yerlerden birisi VATSO ve yönetenlerdir.
Bu seçimler dolayısıyla sanayici ve tüccar esnafa seslenmek ve Van’ın kaderi ve karakteri üzerinde etkili olacak bu süreci doğru okumalarını istiyorum.
Sayın seçmenler; İktidarlar ve idareciler tarafından susturulamayacak birini seçmelisiniz. Eline tutuşturulan kâğıt parçaları ile ya da talimatlar ile basın açıklaması yaptırılan insanları değil, çünkü bu tip insanlar kapalı kapılar ardında özel şirketlerine ihale alarak susmayı, güçlüden yana olmayı, tüccarın, esnafın, sanayicinin ölmesini,  sürünmesini ve kendilerine muhtaç olmasını isteyen tipler çok zarar verdiler sizlere. Bunun için Van halkına çalışmayıp hep kendilerini düşünen insanlardan uzak durun, yoksa yine yanmaya devam edersiniz.
Daha uzun süre var oda seçimlerine. Adaylar, bütün kozlarını oynamaya çalışacaklar.  Kimse “benim yoğurdum ekşidir” demeyecek, ama VATSO üyeleri yeni ve önemli bir sürecin başlayacağını unutmamalıdırlar. Deprem sürecinde esnafın, yatırımcının, sanayici ve tüccarın yaşadığı sorunlar gösterdi ki Van’ın çok şeylere ihtiyacı var.
Odalarda ki seçimlerin sonuçları genel anlamda ticaret hayatımıza değişik damgalar vururken tam da yerel seçimlere az bir zaman kala yapılacak olması, önemini bir kat daha arttırmaktadır.
İlimizde deprem sonrası birçok değişikliğin olmasıyla “Büyükşehir” statüsü almış olmamız, seçimlerin ertelenmesi, yerel seçimlerin yaklaşması, ilimizin her türlü sınırının değişmesi, genişlemesi ile ticari ve siyasi pastadan paylarına düşeni almak için adayların boy göstermeye, renk vermeye başlaması, kışa girdiğimiz şu günlerde bahar esintisi yapsa da, kafalardaki bazı soru işaretleri karşılığını arıyor.
Her birini çok iyi tanıdığınız, sosyal ve ticari durumlarını, genel özelliklerini, aile-aşiret yapılarını, dostluk ve iş ilişkilerini, kimi zaman değişse de siyasi görüşlerini, duruşlarını bildiğiniz birbirinden değerli ticaret erbabının açıklamalarıyla, oda seçimlerine ne kadar önceden hazırlandıklarını da görmekteyiz.
 Adaylara baktığımızda;
 Mirza Nadiroğlu; mevcut başkan ve 14 yıl gibi uzun süredir oda yönetiminde.  Feridun Irak; daha önce aday olduğu görevi ifa etmiş biri, şimdi VATBO başkanlığını yürütmekte. Necdet Takva; uzun bir süre oda genel sekreterliğini yapmış, buradan istifa ederek, basın aracılığı ile aday olduğunu bizlerle paylaşmış.
Bir sonraki yazımda adaylar hakkında araştırma ve düşüncelerimi içeren bir yazı daha kaleme alacağım.
Bu üç ismin insanlık ve kişiliklerine saygı duyuyorum. Liyakatleri, Oda’yı yürütüp yürütemeyecekleri, her haliyle yeniden sözde inşa edilmek istenen Van için yeterlilikleri var mı, yok mu, bunun kararını da üyeleri verecek tabi ki.
Adaylar hakkında söyleyecek sözler, kafalarda oluşturulmuş bir profil mutlaka vardır. Kimi olumlu, kimi olumsuz kanaatler belirtecek lakin düşünülmesi gereken, dikkat edilecek en önemli unsur; başkan adaylarının esnafın, tüccarın yararına çözümler sunabilmesi, verdikleri sözlerin inandırıcılığı, yaptırılabilir olması ve olumlu sonuçlarıdır.
Çünkü bu aynı zamanda ilimizde ticaretin bir numarasını, protokolde çok önemli bir yer sahibini ve etkileyeceği kesimler olarak yerel seçimlere katkısı bakımından direkt  büyük güç olması dolayısyla  ilgimizi ve dikkatimizi vermemiz gerektiğini ortaya koymaktadır.
 Yeni imar yapılanması ile sınırları genişleyen Büyükşehir olmamızı da içine katınca…
Ülkemizin her yerinde olduğu gibi ilimizde de tüccarımızın, esnafımızın, sanayicimizin temsil edildikleri Odalar ve Borsalar arasında Van Ticaret ve Sanayi Odası’nda birlik ve dayanışmanın olması, ticaret ve sanayinin bireysel değil genel menfaatlere uygun olması ve bunun en üst mertebede gelişmesinin sağlanması, binleri bulan üyelerinin mesleki faaliyetlerinin kolaylaştırılması, ülke ekonomisine damgasını vuran uluslararası işadamından, bizim köşe bakkalımıza kadar üyelerin birbirleriyle ve halkla olan alakalarında dürüstlüğü ve gerekli güveni hâkim kılmak üzere olması, gerekli meslek disiplinini ve ahlakı korumak için en iyi çalışmayı sergileyecek bir başkana ihtiyacımız var.
Odalar her ne kadar kimi siyasi partilerin arka bahçesi olarak işlev görse de, değişen konjonktürde çağın gerisinde kalmadan değişime uğramak zorunda kalmış ve yeni sistemlerle tanışmıştır. Sıçrama tahtası gibi görülen veya zenginleşmede yönetimine geldikten sonra bütün hayat standartlarını değiştiren ‘imtiyazlı kişi imkânı’ verdiği için kalkınmada öncelik verilen bir yer olmasından dolayı hayli önemsenmektedir.
Şehrimizde oda seçimleri daha evvelki yıllarda pek rağbet görmese de, son 15 yıla damgasını vuran seçimle alakalı en önemli makamlardan biridir. Kendilerini temsil etmelerini istedikleri kişileri seçen yaklaşık 12 bin civarındaki üyenin, bu kez Mart ayında yapılması düşünülen seçimlere büyük ilgisinin olduğunu görmekteyiz.
Bilindiği üzere 2013 Mart ayında yapılması düşünülen oda seçimleri, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın oda ve borsalardaki komitelerin NACE sistemine göre yeniden tanımlaması nedeniyle Ekim-Kasım tarihlerinde yapılması düşünülen seçimlerin iptalinden dolayı ertelenmişti
 Gecikmiş bu seçimin başkan adayı; vizyon ve misyon sahibi, özgüveni yüksek, saygın, sorgulayıcı ve yüksek sabırlı, her şeyde en önde olan değil, gerektiğinde arka planda da durabilen, araştırmaları ile birikimli, konusuna vakıf, kendine has prensipleri olan, her türlü zorluklara göğüs gerebilen, bireysel menfaatlerini ahlak kurallarının gerisinde tutabilen, ‘ben’ değil ‘biz’ ilkesi ve motivasyonu ile hareket eden, aldığı kararları beraber olduğu grubu ile alan, dar çerçevede düşünen değil değişime an be an açık olan, planlayıcı, organizatör, yönetsel güce sahip, geleceği görebilen, öngörüleri ile üyelerine yol açan, birçok şeyi teşvik edici olurken temsilcisi olduğu örgütü için motive edici hava estiren, teknolojiyi iyi kullanan, iletişim yeteneğini geliştirmiş, açık-tutarlı davranış ve söze sahip, her türlü gelişmeyi ve trendi, örgütü için analiz etme yeteneği olan, en önemlisi ahlakı ve ticari itibari ile üyelerine örnek teşkil edecek biri olmalıdır.
Adı üstünde bir sivil toplum örgütü ve bunun da  sivil bir başkanı olmalı. Vekillerin, Valinin, Belediye Başkanının, genel anlamda siyasilerin ve üst düzey yöneticilerin kuklası olmayacak, onların güdümüne girmeyecek biri olmalıdır. Aranan VATSO başkanı öyle biri olmalı ki, Oda’yı kendi çıkarı için kullanmayacak, ihaleyi-müteahhitleri satarak kendi şirketine ihale almayacak, kurumlara ve siyasilere elindeki gücü şantaj aracına dönüştürmeyecek ve hiçbir siyasi partinin uşaklığını yapmayacak, Oda’yı başta siyaset olmak üzere ikbal için merdiven olarak kullanmayacak, alttan, gizli planların hesabını yapmayacak, bütün partilere aynı mesafede duracak, aldığı kararları sadece güçlü iş adamları için değil, 12 bini aşkın üyesini düşünerek karar alacak biri olmalıdır. En önemlisi konuşma kabiliyeti iyi olan, ekranlara çıktığında kimseye madara olmayan, yaptıkları ile alay konusu olmayan, ilinin yüzünü kara etmeyen, genel kültürü iyi ve duruşu olan, ortamına göre renk değiştirmeyen, bukalemun olmayan idealist biri VATSO başkanı olmalı.
Bu konuda prosedür hükümlerinin kaynağı olarak; Anayasa Mahkemesi'nin gündemine gelen ve kararı merakla beklenen madde şu değişikliği içeriyor:
  '18.05.2004 günlü, 5174 Sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun;
1- 38. maddesinin 'Üst üste iki dönem meclis başkanlığı yapmış olanlar, aradan bir seçim dönemi geçmedikçe aynı göreve yeniden seçilemezler' biçimindeki beşinci fıkrasının
2- Geçici 10. maddesinin 1. fıkrasının ‘üst üste iki dönem süresince meclis başkanlığı, yönetim kurulu başkanlığı, konsey başkanlığı ve birlik başkanlığı görevlerinde bulunanlar aradan bir seçim dönemi geçmedikçe aynı görevlere yeniden seçilemezler' bölümünün iptaline ve yürürlülüklerinin durdurulmasına karar verilmesi istemi.”
Bu maddenin Van için bir şeyleri değiştireceğine inanmıyorum. Ancak seçimlerin ertelenme durumu da söz konusudur. Bununla birlikte VATSO’daki K belgesi usulsüzlüğü ile ilgili kararın da bu seçimlere denk gelmesi muhtemeldir. Böyle bir durumda çok farklı şeylerin olabilme ihtimali de söz konusudur, hatırlatmak istedim.