Sağlık Bilimleri Üniversitesi Van Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Remzi Sarıkaya, kalp ve damar hastalıklarından korunma yollarını açıkladı. LDL kolesterol, tansiyon, diyabet kontrolü, Akdeniz diyeti, egzersiz ve sigaradan uzak durma gibi 10 altın kuralı özetleyen bu rehber, kalp sağlığınızı korumanın püf noktalarını sunuyor.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Van Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Remzi Sarıkaya, dünya genelinde önde gelen ölüm nedenlerinden olan kalp ve damar hastalıklarına karşı alınabilecek hayati önlemleri sıraladı. Sarıkaya, yaşam tarzı değişiklikleri ve düzenli kontrollerle bu hastalık riskinin büyük ölçüde azaltılabileceğini vurgulayarak herkesin uygulayabileceği 10 altın kuralı paylaştı.
1. Kolesterolü Kontrol Altında Tutun
Kalp sağlığı denilince akla gelen ilk risk faktörlerinden biri olan LDL, yani "kötü" kolesterol, hedef değerlerde tutulmalıdır. Doç. Dr. Sarıkaya, risk gruplarına göre LDL kolesterol seviyelerinin şu şekilde olması gerektiğini belirtti: “Çok yüksek riskli bireylerde 55 mg/dL'nin, yüksek risklilerde 70 mg/dL'nin, orta risklilerde ise 100 mg/dL'nin altı hedeflenmeli. Yaşam tarzı değişikliği yetersiz kalırsa, ilaç tedavisi (statinler gibi) mutlaka değerlendirilmelidir.”
2. Tansiyonunuzu Düşürün
Hipertansiyonun inme ve kalp yetmezliğinin önde gelen nedeni olduğunu hatırlatan Sarıkaya, kan basıncının 130/80 mmHg'nin altında tutulması gerektiğini söyledi. Bu hedefe ulaşmak için günlük tuz tüketiminin 5 gramın altına indirilmesi, düzenli fiziksel aktivite ve gerekirse doktor kontrolünde antihipertansif ilaç kullanımı önerildi.
3. Kan Şekerinizi Yönetin
Diyabet veya prediyabetin kardiyovasküler hastalık riskini 2-3 kat artırdığını vurgulayan Sarıkaya, "HbA1c değerinin %7'nin altında tutulması hedeflenmeli. Bu kontrol sağlanamazsa, SGLT2 inhibitörleri veya GLP-1 reseptör agonistleri gibi ilaçlar tedavi planına eklenebilir" açıklamasını yaptı.
4. Akdeniz Tipi Beslenin
Kalp dostu beslenmenin temelini Akdeniz diyetinin oluşturduğunu ifade eden Doç. Dr. Sarıkaya, "Zeytinyağı, sebze, meyve, tam tahıl, baklagil ve balık tüketimini artırın. Buna karşılık kırmızı et, işlenmiş gıdalar, trans yağlar ve rafine karbonhidratları kısıtlayın. Bu diyet modeli, kolesterol, tansiyon ve kan şekeri üzerinde olumlu etki yapar" dedi.
5. Düzenli Egzersiz Yapın
Hareketsizliğin bağımsız bir risk faktörü olduğunun altını çizen Sarıkaya, haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta veya 75 dakika yüksek yoğunlukta aerobik egzersizin yanı sıra kas güçlendirme hareketlerinin de yapılmasını tavsiye etti.
6. İdeal Kilonuza Ulaşın
Obezitenin, yüksek kolesterol, hipertansiyon ve insülin direnciyle doğrudan ilişkili olduğunu söyleyen Sarıkaya, ideal kilonun korunması gerektiğini belirtti. Vücut Kitle İndeksi (BMI) hedefinin 20-25 kg/m², bel çevresinin ise erkeklerde 94 cm, kadınlarda 80 cm'nin altında olması gerektiği kaydedildi.
7. Tütün Ürünlerinden Tamamen Uzak Durun
"Sigara, 'az içiyorum' denilecek düzeyde bile aterosklerozu (damar sertliği) hızlandırır" uyarısında bulunan Doç. Dr. Sarıkaya, kalp sağlığı için tütün ve nikotin ürünlerinin tamamen bırakılmasının şart olduğunu vurguladı.
8. Ruh Sağlığınıza Önem Verin
Depresyon, kronik stres, yalnızlık ve düşük sosyal desteğin kalp hastalığı riskini bağımsız olarak artırdığına dikkat çekildi. Sarıkaya, Avrupa Kardiyoloji Derneği'nin (ESC) de stres yönetimi, sosyal katılım ve psikolojik destek alınmasını önerdiğini ifade etti.
9. Kaliteli Uykuyu İhmal Etmeyin
Günde 7-9 saat kaliteli uyku uyumanın ve sirkadiyen ritmi korumanın önemli olduğunu belirten Sarıkaya, uyku apnesi gibi sorunların mutlaka tedavi edilmesi gerektiğini, aksi takdirde bu durumun tansiyon ve kolesterol dengesini olumsuz etkileyebileceğini sözlerine ekledi.
10. Düzenli Kalp Kontrolleri Yaptırın
Son olarak Doç. Dr. Remzi Sarıkaya, 40 yaş üzerindeki bireylerin düzenli kardiyovasküler risk değerlendirmesi yaptırmasının hayati önem taşıdığını söyledi. ESC SCORE2 gibi risk hesaplama sistemleriyle kolesterol, kan basıncı, kan şekeri ve yaşam tarzı faktörlerinin periyodik olarak izlenmesi gerektiğini belirterek sözlerini tamamladı.
Kaynak: Van Postası Gazetesi