Van'da 2011 yılında meydana gelen iki büyük depremin ardından ağır hasar gören binaların bir kısmı hala yıktırılmayı bekliyor. Aradan geçen 14 yıla rağmen şehir merkezinde, prestijli bölgelerde dahi ayakta kalan riskli yapılar, vatandaşların can güvenliğini tehdit etmeye devam ediyor. Deprem kuşağında yer alan kentte, hem vatandaşlar hem de uzmanlar yetkililere seslenerek gerekli adımların ivedilikle atılmasını istiyor.
23 Ekim 2011 tarihinde meydana gelen 7.2 büyüklüğündeki deprem ve ardından 9 Kasım'daki 5.6'lık ikinci sarsıntı, Van'da büyük bir yıkıma yol açmıştı. Bu iki depremde toplamda 644 kişi hayatını kaybetmiş, 1.966 kişi yaralanmış ve 252 kişi yıkılan binaların enkazından sağ olarak çıkarılmıştı. Depremlerin üzerinden 14 yıl geçmesine rağmen, o dönemde ağır hasar alan birçok bina halen yıkılmadan kent dokusunda duruyor.
Şehirde hasarlı halde bekleyen binaların bulunduğu alanlar, vatandaşlar için hem güvenlik riski hem de görüntü kirliliği oluşturuyor. Özellikle şehir merkezinde ve önemli caddelere yakın bölgelerde bulunan bu yapılar, vatandaşların günlük yaşamını olumsuz etkiliyor. Konuyla ilgili konuşan bazı Vanlılar, şu ifadeleri kullandı:
"Van depreminden sonra hasar gören birçok bina hâlâ yıkılmayı bekliyor. Deprem bölgesinde yaşıyoruz. Yetkililer bir an evvel riskli binaları yıktırmalı. Kahramanmaraş depremlerinden ders çıkarmalıyız. Keşke dememek için bugün harekete geçmek gerekiyor."
Kentsel dönüşüm alanında çalışan uzman Şeyda Demir, Van'da son yıllarda hız kazanan dönüşüm projeleri hakkında bilgi vererek, riskli yapılarla ilgili uyarılarda bulundu:
"Kentsel dönüşüm projeleri Van'da özellikle Cumhuriyet Mahallesi, Hacıbekir Mahallesi gibi eski ve riskli yapıların bulunduğu alanlarda devam ediyor. Ama hâlâ dönüşüm kapsamına alınmayan çok sayıda tehlikeli yapı var. Van'da tehlike saçan bu yapıların bir an önce yıkılması lazım. Maazallah bir depremde ya da küçük bir sarsıntıda facianın önüne geçilemez."
Şeyda Demir ayrıca Van'daki eski yapıların çoğunda karşılaşılan başlıca sorunları şu şekilde özetledi:
· Yetersiz zemin etüdü
· Eski inşaat teknikleri
· Deprem güvenliği açısından zayıf taşıyıcı sistemler
· Duvar çatlakları, temel zayıflıkları, kolon-kiriş deformasyonları
Bu sorunların çoğu, yalnızca basit tadilatlarla değil, ancak kapsamlı güçlendirme çalışmaları ya da yıkım ve yeniden inşa ile çözülebiliyor.
Vatandaşlar ve uzmanlar, 6 Şubat 2023'te yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremleri hatırlatarak, olası bir Van depreminde benzer bir felaketin yaşanmaması için bugünden önlem alınması gerektiğini vurguluyor. Yapılan çağrılar net:
"Van sık sık deprem yaşayan bir şehir. 2011 depremini ve 2023'te yaşanan büyük felaketi unutmayalım. Bu şehirde her an deprem olabilir. Hasarlı ve riskli binalar derhal yıkılmalı. Geç kalınmadan harekete geçilmeli."
Vanlılar, kamu kurumlarına ve belediyelere ait hasarlı yapıların da dahil olduğu riskli binaların bir an evvel tespit edilip yıkılması gerektiğini belirterek, "Gerekirse yeni kentsel dönüşüm planları devreye alınmalı, halkın can güvenliği her şeyden önce gelmeli" çağrısında bulundu.
Şehrin güvenli geleceği için bu çağrıların karşılık bulması, yalnızca Van için değil, tüm deprem kuşağındaki şehirler için hayati önem taşıyor. Kaynak bölge gazetesi