Türkiye'de doğum oranlarındaki düşüş, demografik yapı açısından alarm verici bir tabloyu ortaya koyuyor.
Toplam doğurganlık hızı, ülke genelinde nüfusun kendini yenileyebilmesi için gereken 2,1 seviyesinin belirgin biçimde altına geriledi.
Uzmanlara göre bu eğilim, önümüzdeki yıllarda yaşlı nüfus oranının artması ve iş gücünde daralma riskini beraberinde getirecek.
BATI VE KARADENİZ İLLERİNDE TARİHİ DÜŞÜŞ
Marmara, Ege ve Karadeniz bölgelerinde doğurganlık hızları 1,2–1,5 bandına kadar gerilemiş durumda.
İstanbul, İzmir, Edirne ve Zonguldak gibi büyük ve sanayileşmiş illerde çocuk sayısı, nüfusun yenilenme eşiğinden ciddi şekilde uzaklaşıyor.
İÇ ANADOLU VE AKDENİZ SINIRDA
İç Anadolu ve Akdeniz'de bazı iller 1,6–1,9 aralığında seyrederek kritik eşikte bulunuyor.
Bu bölgelerde düşüş daha yavaş ilerlese de mevcut trend devam ederse orta vadede nüfus kaybı kaçınılmaz görülüyor.
DOĞU VE GÜNEYDOĞU SON KALE
Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri, hâlâ 2,5 ve üzeri doğurganlık hızlarıyla ülke ortalamasının üzerinde yer alıyor.
Ancak bu bölgelerde bile önceki yıllara kıyasla belirgin bir gerileme yaşandığı dikkat çekiyor.
2,1 ÇİZGİSİ NE ANLAMA GELİYOR
Grafikte yer alan dikey referans çizgisi, nüfusun kendini yenileyebilmesi için gerekli olan 2,1 doğurganlık hızını temsil ediyor.
Türkiye ortalamasının bu çizginin altına inmesi, uzun vadede nüfusun yaşlanacağı ve toplam nüfusun azalma eğilimine gireceği anlamına geliyor.
DOĞUM SAYISI 20 YILDA YÜZ BİNLERLE AZALDI
Türkiye'de yıllık doğum sayısı 2001 yılında yaklaşık 1 milyon 323 bin seviyesindeyken 2024 itibarıyla 937 bine kadar geriledi.
Bu süreçte doğum sayısı yaklaşık 386 bin azalarak yüzde 29'a yakın bir düşüş kaydetti.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN: VAROLUŞSAL BİR TEHDİTTİR
Daha önce kabine toplantısının ardından konuya ilişkin bir açıklama yapan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Türkiye açısından varoluşsal bir tehdittir, bir felakettir." demişti.
Son yıllarda aile kurumuna yönelik yaşanan tehditlere değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Yalnız yaşamayı tercih eden birey sayısı ve boşanma oranları artarken, evlilik oranları buna bağlı olarak hane başına düşen çocuk sayısı azalıyor. Evlilikler ve doğurganlık hızı azalırken tek ebeveynli ya da parçalanmış ailelerin sayısı günden güne çoğalıyor. 2023 yılı doğum istatistikleri endişe vericidir." ifadelerini kullanmıştı.